Mniejszy żołądek – mały apetyt

Budowa i działanie zbiornika na pokarm

U zdrowej osoby żołądek naturalnych rozmiarów ma wielkość mniej więcej dwóch złączonych pięści (ok. 15-30 cm długości i 12-14 cm szerokości). Jest to narząd mięśniowy, który rozciąga się. Naraz może pomieścić nawet 2 litry płynów i rozdrobnionego pokarmu. Rozciągnięty żołądek może mieć objętość nawet pięciokrotnie większą! Specjaliści w dziedzinie dietetyki często przypominają, że od momentu napełnienia żołądka do uczucia sytości mija 10-15 minut. Szybkie tempo spożywania posiłku może więc doprowadzić do łatwego rozciągnięcia organu, co bezpośrednio przekłada się na rozwój otyłości.

Zmniejszenie żołądka w otyłości jest konieczne u osób od lat zmagających się z nadmierną masą ciała, zjadających duże objętościowo posiłki i kompulsywnie objadających się. Zmniejszając żołądek operacyjnie sprawiamy, że pacjent będzie najadał się niewielkimi posiłkami. Zmniejszy się także uczucie głodu, ponieważ usunięta zostanie część organu odpowiadająca za wydzielanie hormonu greliny.

( kliknij w obrazek aby powiększyć )

Zmniejszenie masy ciała prowadzi do wyleczenia lub poprawy przebiegu wielu chorób. Efekt jest po schudnięciu o 10%!

Jeżeli denerwuje Cię twój brzuch / duże pośladki / grube uda – to trzeba zmienić na stałe funkcjonowanie żołądka i jelit. Utrudnić przyjmowanie / przyswajanie pokarmów. Zmniejszyć łaknienie.

Chirurgiczne leczenie otyłości odbywa się poprzez operacje żołądka i jelita cienkiego. Na rycinie przedstawiono podstawowe części przewodu pokarmowego. Przełyk łączy się z żołądkiem, zaś żołądek z dwunastnicą. W dwunastnicy mają swoje ujście drogi żółciowe oraz trzustkowe. Dwunastnica przechodzi w jelito cienkie, które z kolei łączy się z jelitem grubym. Leczenie operacyjne otyłości odbywa się poprzez zmniejszenie możliwości przyjmowania pokarmów do żołądka (opaska żołądkowa, wycięcie mankietowe żołądka) lub wyłączenie części jelita cienkiego z trawienia (część jelit nie ma kontaktu z pokarmem; tak się dzieje w operacji ominięcia żołądkowego i ominięcia żółciowo-trzustkowego). Operacja może być wykonana jedynie na żołądku lub też jednocześnie na żołądku i jelitach. W każdym z tych zabiegów podstawowe znacznie ma zmniejszenie objętości żołądka.


Zmniejszenie żołądka usuwa otyłość brzuszną i biodrowo-pośladkową.

Są próby oddziaływania na obszary mózgu odpowiadające za poczucie głodu, ale są to tylko eksperymenty. Podobnie stosuje się sztuczne pobudzanie perystaltyki żołądka (wszczepiane stymulatory do ściany żołądka lub na nerwy pobudzające tą perystaltykę). Na razie nic nie zastąpi operacji zwężającej żołądek lub wyłączających część jelit z kontaktu z pokarmem.

Żołądek to wyjątkowy i pracowity narząd. Jest workiem o kształcie litery J;  składa się z wpustu, dna, trzonu i części odźwiernikowej z odźwiernikiem, prowadzącym do dwunastnicy. Każda z tych części pełni odrębne funkcje i wytwarza różne wydzieliny, uczestniczące w trawieniu. Żołądek ma ścianę z trzech warstw mięśni, które „ubijają” kawałki pokarmu i mieszają z sokiem żołądkowym. Skurcze mięśni żołądka kontroluje układ nerwowy, który czuwa także nad wytwarzaniem i wydzielaniem substancji trawiennych. Gdy pokarm jest gotowy do opuszczenia żołądka, ma postać płynu podobnego do mleka (miazga pokarmowa).

Żołądek pełni rolę zbiornika pokarmu; w czasie posiłku wypełniamy go do granic. Ma wtedy kształt wielkiej piłki. Po jedzeniu zaczyna się rozdrabianie treści, wstępne trawienia i przesuwanie pokarmu do dwunastnicy.

Dlatego też tak duże znacznie dla powodzenia operacji odchudzającej ma zmniejszony żołądek. Jego mała pojemność to mniejsze możliwości przyjmowania pokarmów („więcej nie mogę zjeść!”) oraz szybko odczuwane i długo utrzymujące się uczucie sytości.


Co reguluje uczucie głodu i sytości? Żołądek, jelita, trzustka ? Mózg?

Regulacja uczucia głodu i sytości jest niezwykle skomplikowana i zależna od wielu czynników: stanu żołądka, dwunastnicy, jelit, wątroby – a szczególnie mózgu. Na poniższym schemacie pokazano schematycznie powiązania pomiędzy aktywnością hormonalną (aktywne substancje uwalniane do krwi) przewodu pokarmowego oraz mózgiem (hypothalamus – po polsku „podwzgórze). Na poniższym schemacie niektóre zależności między przewodem pokarmowym z komórkami nerwowymi mózgu.

zol-3b

( kliknij w obrazek aby powiększyć )


Dlaczego schudnę po operacyjnym zmniejszeniu żołądka?

Po rękawowym zmniejszeniu żołądka następuje spadek wagi ciała. Nie jest jednak jasne, co jest tego przyczyną. Opisuje się wiele możliwych mechanizmów – od czysto mechanicznych, spowodowanych zmniejszeniem objętości po zmiany regulacji hormonalnej. Podkreśla się znaczenie obniżenia się poziomu hormonu głodu greliny. Jest ona produkowana w tej części żołądka, która jest usuwana w czasie operacji zwężenia żołądka. Poniżej na rysunku – schematyczne zmiany pooperacyjne.

( kliknij w obrazek aby powiększyć )