Farmakoterapia przy braku efektu resekcji mankietowej

czerwiec 02, 2021
Niezadowalający wynik operacji bariatrycznej może polegać na:
(1) niewystarczającej pooperacyjnej utracie masy ciała,
(2) ponownym tyciu – powrocie do wyjściowej masy ciała,
(3) nawrocie lub braku poprawy w zakresie powikłań związanych z otyłością (np. cukrzycy).
W zależności od zastosowanej definicji „niepowodzenia leczenia” częstość powrotu do masy ciała może wahać się od 9% do 91%.
W ciągu 2 lat po zmniejszeniu żołądka (#resekcji_mankietowej #sleeve_gastrectomy) około 50% pacjentów odzyskuje 5% masy ciała. Podobnie jest po ominięciu żołądkowym (#RYGB); co trzeci operowany w czasie 7 lat odzyskuje ponad 25% swojej masy ciała.
Modyfikacje stylu życia, w tym dieta, ćwiczenia i zmiany behawioralne pozostają podstawą leczenia otyłości. Same działania związane ze stylem życia mogą mieć jednak ograniczoną skuteczność.
Utratę masy ciała można zwiększyć za pomocą leków. Prowadzone są nad tym liczne badania (schemat 2). W jednym z nich przeanalizowano wyniki leczenia 317 pacjentów (po resekcji mankietowej lub ominięciu żołądkowym) stosujących 15 różnych leków. Wykazano, że po lekach co drugi pacjent może mieć utratę masy ciała większą niż 5%. Wyjątkowo skuteczny był #TOPIRAMAT; osoby nim leczone miały dwukrotnie większe szanse na chudnięcie ponad 10% masy ciała.
W innym badaniu 77 z 209 pacjentów po 1 roku leczenia #fenterminą, #fenterminą_topiramatem, #lorkaseryną lub #naltreksonem_bupropionem zmniejszyło swoją masę ciała o więcej niż 5%.
U 2092 pacjentów po operacji bariatrycznej podawano #LIRAGLUTYD w dawce 3,0 mg. Po 16 tygodniach leczenia średnio utrata masy ciała wyniosła 6%.
Badania te pokazują, że stosowanie leków po operacji bariatrycznej może prowadzić do znaczącej utraty masy ciała. Postępowanie takie należy ją rozważyć jako jedną z metod leczenia u osób, u których efekt operacji bariatrycznej nie jest satysfakcjonujący.
Operacja bariatryczna bywa bardzo skuteczna w leczeniu cukrzycy typu 2 (#T2D). Jednak po latach, u 30 do 50% chorych pojawia się nawrót cukrzycy.
Szwedzkie badanie (Swedish Obese Subjects) wykazało, że po 2 latach po operacji bariatrycznej bez nawrotu cukrzycy było 72% chorych; po 15 latach odsetek ten spadł do 30%. Podobnie jest po RYGB; między 2 a 12 rokiem po operacji – odsetek chorych bez cukrzycy zmalał z 75% do 51%.
Jedynym plusem jest to, że w większości przypadków nawrót cukrzycy ma łagodniejszą postać i można ją leczyć mniejszą liczbą leków w porównaniu z cukrzycą sprzed operacji bariatrycznej.
Nawrót #cukrzycy po operacji bariatrycznej stanowi oczywiście wskazanie do podjęcia leczenia tabletkami. Lekiem pierwszego rzutu pozostaje #METFORMINA. Jest to lek bezpieczny, skuteczny, niedrogi. Coraz więcej dowodów wskazuje, że nowe leki przeciwcukrzycowe są nie tylko bezpieczne, ale także skuteczniej zmniejszają liczbę incydentów sercowo-naczyniowych, niewydolności serca, chorób nerek i ogólnej śmiertelności. Tak działa też metformina.
U pacjentów z przetrwałą lub nawracającą cukrzycą typu 2 po operacji bariatrycznej dobre wyniki uzyskano przy podawaniu liraglutydu. U osób z cukrzycą typu 2 #SEMAGLUTYD obniżał zarówno masę ciała o 6,0–13,8%, jak i stężenie hemoglobiny glikowanej HbA1c o około 1,5%. Inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego 2 (#SGLT2) to kolejna grupa środków przeciwcukrzycowych, które zapobiegają ponownemu wchłanianiu glukozy przez kanaliki nerkowe. Pacjenci leczeni inhibitorami SGLT2 zwykle mają utraty wagi o 1 do 3 kg, co jest spowodowane cukromoczem.