Chudnę, ale spada poziom żelaza. Dlaczego?

styczeń 12, 2021

Po operacji bariatrycznej maleje zdolność wchłaniania żelaza z pożywienia i z suplementacji! Grozi anemia!

 
Niedobór żelaza po operacji bariatrycznej nie wynika jedynie z niskiego spożycie żelaza po operacji.
Na trawienie i wchłanianie żelaza wpływają zmiany w budowie przewodu pokarmowego.
1. zmniejszone wydzielanie kwasu solnego utrudnia redukcję żelaza do przyswajalnej formy.
2. ominięcie dwunastnicy i bliższej części jelita czczego po bypasie żołądka zmniejsza obszar wchłaniania żelaza, które jest wchłaniane głównie w dwunastnicy.
3. kosmki przewodu pokarmowego ulegają zmianie i to dodatkowo przyczyna się do zmniejszenia obszaru wchłaniania żelaza w jelitach po operacji (stwierdzono spadek wysokości kosmków po bypasie, nie badano czy są takie zmiany po resekcji mankietowej).
 
W pięciu badaniach naukowych oceniano wpływ operacji bariatrycznej na wchłanianie żelaza. Badano wchłanianie żelaza przed i po bypasie gastrycznym (po 6, 12 i 18 miesiącach) stosując standardową dietę zawierającą 3 mg znakowanego żelaza. Podczas każdej kontroli wchłanianie żelaza było zmniejszone do około 1/3 wartości sprzed operacji.
 

Żelazo hemowe? Niehemowe? O co chodzi?

Żelazo hemowe jest znacznie lepiej przyswajalne niż niehemowe. Żelazo hemowe jest tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego (mięso, drób, ryby, jaja) a niehemowe – w produktach roślinnych.
Ma to zasadnicze znaczenie. Np. szpinak uważany jest za dobre źródło żelaza; w 100 g szpinaku żelaza jest 3,5 mg. W 100g mięsa z indyka tylko 0,8 mg żelaza. Różnica polega na tym, że przyswajalność żelaza ze szpinaku wynosi 2%, a z mięsa indyka aż 25%. W praktyce ze 100 gramów szpinaku przyswoi się zaledwie 0,07 mg, a z mięsa indyka – 0,2 mg żelaza (mięso górą).
 

Co się gorzej się wchłania po operacji bariatrycznej: żelazo hemowe i niehemowe?

W badaniach przed operacją i 12 miesięcy po operacji (bypass lub resekcja mankietowa) stosowano standardową dietę zawierającą znakowany chlorek żelaza i żelazo hemowe. Wchłanianie żelaza zarówno z żelaza hemowego, jak i niehemowego znacznie się zmniejszyło. Gorzej wchłania się niestety żelazo hemowe (poch. zwierzęcego).

 

Czy kontrolować poziom żelaza po operacji bariatrycznej? TAK!

Kontrola chorych do 11 lat po bypasie wykazała, że niedobór żelaza ma 18% – 53% operowanych. Jest to jedna z głównych przyczyn niedokrwistości – a ta występuje u 6% – 64% operowanych bariatrycznie.
 
Dlaczego są podane dwie wartości 6% i 64%? Są to wartości skrajne (największa i najmniejsza) pochodzące z licznych badań naukowych poświęconych temu tematowi.
 

Jakie badania laboratoryjne, by się upewnić:

morfologia krwi,
stężenia żelaza w surowicy krwi,
st. ferrytyny (czyli takiego magazynu żelaza),
st. transferyny (podstawowego przenośnika żelaza),
całkowita i utajona zdolności wiązania żelaza (TIBC, UIBC).