Otyłość

wg typów, lokalizacji tłuszczu, przyczyn

Czy osoby z otyłością można jakoś pogrupować?

 

Tak. Oto wyniki badań brytyjskich: 6 grup społecznych z otyłością

młoda, zdrowa kobieta

otyłość brzuszna

Otyłe kobiety w średnim wieku, na ogół miały mniej powikłań związanych z otyłością, takich jak cukrzyca typu 2. Kobiety te piły relatywnie mniej alkoholu niż inni, były zadowolone z życia i nieco bardziej aktywnie kontrolowały swoją masą ciała.

pijący facet

otyłość brzuszna

Mężczyźni, często zmagający się z otyłością brzuszną. Generalnie w dobrym stanie zdrowia, ale spożywający dużo alkoholu.

nieszczęśliwa w średnim wieku

To sytuacja, gdy inne schorzenia wpływają na zbieranie się tkanki tłuszczowej. Typowy przypadek to otyłe kobiety w średnim wieku, nieszczęśliwe i pełne lęku; osoby o słabym zdrowiu psychicznym i złym samopoczuciu.

zamożny, zdrowy w podeszłym wieku

otyłość brzuszna

Zamożni i zdrowi starsi ludzie w ogólnie dobrym stanem zdrowia, ale z wyższym niż przeciętnie spożyciem alkoholu i wysokim ciśnieniem tętniczym krwi.

starszy, schorowany, ale pogodny

Osoby starsze z licznymi przewlekłymi chorobami, takimi jak choroba zwyrodnieniowa stawów, ale generalnie szczęśliwi i zdrowi psychicznie.

bez grosza, w złym stanie zdrowia

Osoby w najgorszym stanie; z kłopotami ekonomicznymi i z największą liczbą chorób przewlekłych

Uwaga: Nie wiemy, czy w przypadku Polaków z otyłością można by wyodrębnić takie same grupy. Tego jeszcze nie zbadano. Podobnie nie wiadomo, czy tych samych sześć grup zostałoby zidentyfikowane, gdyby badano w innych miejscach w Wielkiej Brytanii lub w różnych krajach. Nowe badania mogą dawać mniej lub więcej grup, lub byłby te grupy odmienne. Zapewne w większości miejsc wyróżniono by mężczyzn z otyłością brzuszną. Najważniejsze jest jednak to, że naukowcy wskazali główne typy osób zmagających się z nadmierną wagą.

Autorzy badania wskazują, że wszystkie osoby biorące udział w badaniu odniosłyby korzyści ze zmniejszenia masy ciała (odchudzenia), ale utrata masy ciała może nie być priorytetem dla wszystkich grup. Mówią na przykład, że „w grupie o najgorszym stanie zdrowia” utrata masy ciała może być mniejszym problemem w porównaniu z przewlekłymi problemami zdrowotnymi. Inaczej jest z młodszymi, zdrowymi kobietami lub zamożnymi zdrowymi osobami starszymi, gdzie utrata wagi może być najważniejsza.

Czy są jednak jakieś korzyści z takiego zestawienia?

Wydaje się, że tak. Osoby otyłe mogą ocenić, czy „z grubsza” należą do jakieś grupy oraz poszukać przyczyny otyłości brzusznej. Ich problemy, które oceniali jako własne, unikalne – mogą w gruncie rzeczy dotyczyć wielu osób w podobnym stanie. Taka wskazówka może stanowić rodzaj wsparcia: problem dotyczy wielu, wielu osób, a więc nie można mówić o własnej „winie” czy „odpowiedzialności”. Natomiast należy szukać rozwiązania problemu leczenia otyłości.

Otyłość – wg miejsca lokalizacja tłuszczu

otyłość

Miejsca odkładania się tkanki tłuszczowej mają duże znaczenie, zarówno estetyczne, jak i zdrowotne. Inaczej działa tłuszcz w biodrach, zupełnie inaczej – o wiele gorzej – ten zgrupowany w jamie brzusznej (trzewny). Lokalizacja tkanki tłuszczowej nie jest przypadkowa i wynika z przyczyn otyłości. Jest to opisane poniżej.

Otyłość brzuszna

Warto zatrzymać się przy otyłości brzusznej. Jest ona szczególnie powszechna oraz niestety bardzo niebezpieczna. Inne nazwy otyłości brzusznej to – otyłość trzewna, centralna. Ta przypadłość zaburza i spowalnia przemianę materii, niekorzystnie wpływa na gospodarkę wodną całego organizmu. Tłuszcz nie tylko znajduje się pod skórą, ale też okala organy, takie jak serce czy wątroba. Może to prowadzić w konsekwencji do cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, a nawet zawału serca. Otyłość brzuszna przyczyny:

    • nieodpowiednia dieta ze zbyt dużym udziałem tłuszczy i cukrów,
    • brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia,
    • problemy hormonalne lub związane z przyjmowanymi lekami.

Prostą drogą do nabawienia się nadmiernej masy ciała w otyłości brzusznej jest dieta obfitująca w słodycze, słone przekąski, napoje ze słodzikami. Co ciekawe można mieć BMI (masę ciała) w normie, a i tak zbyt duży obwód pasa – czyli tkanka tłuszczowa zlokalizowana jest w jamie brzusznej. Oznacza to, że pacjent boryka się z otyłością brzuszną. Oczywiście otyłość brzuszną można i trzeba leczyć. Specyficzna dieta na otyłość brzuszną nie istnieje. Wymagane są znaczne ograniczenia dietetyczne (często wręcz głodzenie). Zero alkoholu (w tym piwa). Podstawą jest aktywność fizyczną. Zmniejszyć należy ilość spożywanych kalorii, ograniczyć słodkie napoje. Jednocześnie pić dużo wody, nawet 2 – 3 litry w ciągu dnia. Mówiąc o otyłości brzusznej, należy podkreślić, że szczególnie są na nią narażeni mężczyźni.

Otyłość – wg przyczyn

Otyłość prosta

Najczęstszy typ otyłości spotykany (w 98% przypadków otyłości u dzieci). Przyczyną tej otyłości jest nadmierne dostarczanie kalorii w stosunku do wydatków energetycznych organizmu. Ten typ otyłości uwarunkowany jest środowiskiem i polega na nieumiarkowanym spożywaniu żywności wysoko przetworzonej przy jednoczesnym ograniczeniu aktywności fizycznej.

Wielu osobom w młodości wpojono zwyczaj spożywania obfitych posiłków. Gdy maluch zjadał dwa obiady – mama, babcia były zachwycone ! Gdy temu towarzyszyła duża aktywność – bieganie, wspinanie na drzewa, skakanka, piłka – nie powodowało to otyłości. Błędem jest utrzymanie niezmienionych, obfitych posiłków w wieku średnim. Powiększa się wówczas tkanka tłuszczowa w okolicy brzucha. Obwód pasa rośnie, podobnie jak obwód bioder. Występuje groźba chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego. Rozpoznaje się otyłość trzewną centralną – czyli postać najbardziej niebezpieczną, która zwiększa ryzyko istotnych chorób układu krążenia.

Leczenie operacyjne otyłości jest wskazane jedynie przy otyłości prostej. Gdy otyłość jest wtórna do innego schorzenia i jest jego objawem w pierwszej kolejności – leczy się przyczynę.

Otyłość wtórna

Jej przyczyną są zaburzenia hormonalne np.: niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, niedobór hormonu wzrostu, hipogonadyzm; wady genetyczne np. zespół Pradera-Williego, zespół Bardeta-Biedla, Turnera, Klinefeltera; uszkodzenie podwzgórza przez stany zapalne, choroby zwyrodnieniowe, guzy, wady rozwojowe, urazy ośrodkowego układu nerwowego; stosowanie niektórych leków: kortykosteroidy, pochodne fonatiozyny, leków przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych, insuliny, pochodnych sulfonylo-mocznika i innych.

Leczenie otyłości powinno być w drugiej kolejności – po usunięciu (złagodzeniu) choroby podstawowej. Duże znaczenie ma korekcja nawyków żywieniowych oraz aktywność fizyczna. Przy otyłości wtórnej też zwiększa się ryzyko cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia. Tkanka tłuszczowa może gromadzić się w różny sposób. Rozkład tłuszczu, który powoduje budowę typu jabłko, jest bardziej niebezpieczny.

Otyłość androidalna

otyłość brzuszna

Typową otyłość brzuszną widzimy głównie u mężczyzn. O wiele rzadziej u kobiet. Tłuszcz odkłada się głównie w jamie brzusznej, powłoki brzuszne są cienkie. Kumulacja tłuszczu w wątrobie powoduje jej zmiany – stłuszczenie niealkoholowe. Postać choroby szczególnie niebezpieczna ze względu na towarzyszące choroby – nadciśnienie tętnicze, wysokie stężenie we krwi cholesterolu, trójglicerydów, kwasu moczowego, bezdech senny, itd. Inaczej określana jako otyłość typu jabłko.

Otyłość gynoidalna

otyłość brzuszna

Otyłość pośladkowo-udową jest typowa dla kobiet. Inaczej określa się jako otyłość typu gruszka; tłuszcz odkłada się pod skórą, na pośladkach, biodrach, udach. Mniejsze otłuszczenie w jamie brzusznej. Nie ma wielkiego brzucha jak w otyłości brzusznej. Narządy wewnętrzne w jamie brzusznej nie są znacznie otłuszczone. Rzadziej występuje znaczne stłuszczenie wątroby.

Nadmiar kalorii

otyłość brzuszna

Typ najpowszechniejszy. Przyczyna: nadmierne spożycie pokarmów, a szczególnie cukrów. Objawia się często w postaci otyłości brzusznej. Zmień swoją dietę, zmniejsz ilość pożywienia, odrzuć cukry i ćwicz przynajmniej 30 minut dziennie.

Otyłość glutenowa

Ten typ otyłości występuje najczęściej u kobiet, które przechodzą menopauzę oraz tych z zaburzeniami hormonalnymi. Najważniejsze jest unikanie długotrwałego siedzenia, palenia i alkoholu. Uprawiaj ćwiczenia z ciężarami.

Otyłość metaboliczna

otyłość brzuszna

Ludzie, którzy mają brzuch rozdęty jak balon, gromadzą tłuszcz w tej części ciała. Najbardziej dotknięte są osoby, które spożywają alkohol, mają problemy psychologiczne lub problemy z oddychaniem.

Otyłość ze stresu

otyłość brzuszna

Ten typ otyłości jest spowodowany stresem, lękiem i depresją. Osoby, które tego doświadczają, mogą szukać ukojenia w słodyczach. Najlepszą rzeczą do zrobienia jest kontrolowanie stresu (psycholog, psychiatra). Pomocne  może być redukowanie napięć psychicznych poprzez aktywność fizyczną.

Otyłość z obrzękami żylnymi

otyłość brzuszna

Jest to głównie otyłość dziedziczna, genetyczna. Występuje w czasie ciąży oraz u osób z opuchniętymi nogami. Rozwiązaniem są ćwiczenia takie, jak bieganie i wchodzenie po schodach.

Otyłość z bezczynności

Ten typ otyłości dotyka części ciała, które w przeszłości były aktywne. Problem sportowców po zakończeniu kariery. Kluczem do wyeliminowania tych złogów tłuszczu jest niedopuszczenie do długich okresów bez jedzenia, ponieważ organizm może przyspieszyć metabolizm i szybko je spalić.