Regulowana opaska żołądkowa

Kiedy zastosować?

Jak się to robi?

Wyniki leczenia

Koszty

Podsumowanie: Kilka lat temu była to jedną z najpopularniejszych metod operacyjnego leczenia otyłości na świecie. Sam zabieg jest bezpieczny. Przewężenie na żołądku jest całkowicie odwracalne. Załóżenie opaski wykonywana jest laparoskopowo, co wiąże się jedynie z niewielkimi nacięciami ściany brzucha. Opaska jest zakładana na górną część żołądka, co przewęża go jak klepsydrę. Powyżej opaski jest mały (30-50 ml) zbiornik, który ogranicza objętość pokarmu, jaka może zostać spożyta jednorazowo. Ograniczenie pokarmów wymusza utratę masy ciała. Obecnie metoda stosowano wyjątkowo rzadko, gdyż opaska często się przemieszcza i blokuje żołądek. Opaska musi być wówczas pilnie usunięta.

Kiedy zastosować opaskę żołądkową?

Opaskę stosuje się w leczeniu otyłości. Wskazania są praktycznie takie same, jak do rękawowego zwężenia żołądka. Prostym wskaźnikiem jest wynik BMI (wskaźnik masy ciała). O zabiegu można myśleć, gdy BMI jest około 30. Dodatkowe wskazanie jest, gdy jednocześnie występują choroby zależne od otyłości: nadciśnienie tętniczne, cukrzyca typu 2, zmiany zwyrodnieniowe stawów, bezdech senny, niepłodność, nieregularne miesięczki, wysokie stężenie choresterolu, trójglicerydów, kwasu moczowego, itd.

Ja kwalifikując pacjenta do zabiegu zwracam uwagę na losy najbliższej rodziny. Gdy miały miejsce zawały serca, wylewy krwi do mózgu, zgony we wczesnym wieku – to zachęcam do leczenia otyłości nawet na jej wczesnym etapie.

Kiedy nie stosować opaski żołądkowej?

don' t do it
Leczenie za pomocą opaski żołądkowej jest przeciwwskazane u pacjentów:
  • z chorobami zapalnymi przewodu pokarmowego, w tym ciężkim zapaleniem przełyku, owrzodzeniem żołądka, dwunastnicy, owrzodzenia lub chorobą Leśniowskiego-Crohna
  • z ciężkimi chorobami krążeniowo-płucnymi lub innymi poważnymi wadami lub chorobami, które powodują duże ryzyko operacyjne
  • z ryzykiem krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
  • z wrodzonymi lub nabytymi anomaliami przewodu pokarmowego, takimi jak np. zwężenie odcinkowe lub po operacjach żołądka
  • z marskością wątroby, z nadciśnieniem wrotnym, przewlekłym zapaleniem trzustki
  • uzależnionych od alkoholu i / lub narkotyków
  • z zakażeniem w dowolnym miejscu ciała, gdy istnieje możliwość zanieczyszczenia opaski przed/w trakcie jej wprowadzania
  • w trakcie długotrwałego leczenia sterydami
  • którzy nie mogą lub nie chcą przestrzegać ograniczenia dietetyczne, które są wymagane przez procedury
  • którzy sami mają (lub członkowie ich rodzin) objawy chorób autoimmunologicznych tkanki łącznej chorób, takich jak toczeń rumieniowaty układowy lub twardziny
  • w ciąży (są lub mogą być)

Czy opaska jest na całe życie?

TAK, na całe życie

Dlaczego? Bo i otyłość jest na całe życie. Nie ma możliwości przy obecnym stanie wiedzy medycznej „wyleczenia otyłości”. Ograniczenie wielkości spożywanych posiłków musi być na stałe.

Na potwierdzenie tego przytoczę losy pacjentki, którą operowałem przed wielu laty. Z opaską schudła kilkadziesiąt kg; nie poznawała jej własna rodzina! Jej zdjęcie przed/po operacji wstawiłem za jej zgodą na moją stronę internetową o chirurgi otyłości. Po 8 latach opaska przemieściła się i zaczęła blokować żołądek. Nie było wyjścia: opaska musiała być usunięta. Pacjentka w kilka tygodni po operacji zaczęła tyć! Cały efekt odchudzania, utrzymywany przez lata został utracony w ciągu 3 miesięcy. Pacjentka stała się ponownie skrajnie otyła. To dobitnie pokazuje, że nie ma szans „wyleczenia otyłości”. Dopóki posiłki są małe – efekt się utrzymuje.

Ale uwaga! Gdy przeszkoda z opaski zostaje usunięta – masa ciała natychmiast wzrasta! TYJESZ!

Leczenie opaską żołądkową może wydawać się atrakcyjne, gdyż można ją całkowicie usunąć. Wymagana jest oczywiście  ponowna operacja laparoskopowa; opaska jest uwalniana ze zrostów w brzuchu, przecinana oraz usuwana z brzucha. Port podskórny jest wycina się z osobnego cięcia. Poza zrostami w brzuchu i niewielkimi bliznami na ścianie brzucha – wszystko wraca do stanu z przed operacji. Pacjent po zdjęciu opaski z żołądka ponownie tyje i to bardzo szybko!

Jak się zakłada opaskę na żołądek?

Opaskę wprowadza się do brzucha podczas operacji laparoskopowej. Polega ona na tym, że do jamy brzusznej wprowadza się gaz (wytwarza się odma otrzewnowa), co odsuwa jelita od ściany brzucha. Pozwala to na wprowadzenie specjalnych rurek przez ścianę brzucha (trokarów) a przez nie kamery TV i narzędzi laparoskopowych. Obraz z wnętrza brzucha obserwuje się na monitorze TV. Narzędzia laparoskopowe pozwalają na wykonywanie typowych czynności zabiegowych: preparowania, ciecie, szycie, zamykanie naczyń.
Preparując (rozcinając i przesuwając tkanki) wytwarza się kanał obejmujący górą część żołądka. Po wyjęciu z oryginalnego, jałowego opakowania sprawdza się szczelność opaski  a następnie całkowicie się ją opróżnia z powietrza. Przez trokar opaskę wprowadza się ją do jamy brzusznej, owija wokół górnej części żołądka i zamyka się na przedniej jego ścianie. Dren łączący opaskę wysuwa się na powierzchnię brzucha i tu łączy ze zbiornikiem podskórnym (portem). Jedno z cięć skórnych poszerza się do 2 cm i port umieszcza się pod skórą – na lewym łuku żebrowym. Po kontroli pola operacyjnego usuwa się narzędzia, trokary i gaz z jamy brzusznej. Na  rany zakładane są szwy. Będą one do usunięcia po 7 dniach. Chory na sali operacyjnej jest wybudzany ze znieczulenia. Po pełnym powrocie świadomości i odruchów pacjent jest przewożony z powrotem na oddział chirurgiczny, gdzie podlega szczegółowej kontroli pooperacyjnej.

Ile można schudnąć?

Chudnięcie po opasce możę być różne – od MEGA efektów (spadek masy ciała o 80 kg) poprzez wyniki bardzo średnie (10-15 kg) do zupełnego braku chudnięcia a nawet stałego tycia.

Spadek masy ciała w dużym stopniu zależy od podejścia pacjenta do leczenia. W mojej ocenie najlepsze wyniki leczenia opaską żołądkową mają osoby skoncetrowane na leczeniu otyłości, pilnujące własnej diety, aktywne sportowo, regularnie uzupełniające opaskę. Najmniej chudną osoby faktycznie nie zainteresowane leczeniem, np.: mężczyźni jedzący nieregularnie, bez aktywności fizycznej, nieregularnie odżywiający się, uzależnieni od piwa (typowy, acz pewnie nie do końca sprawiedliwy obraz otyłego kierowcy TIR-a). To nie są dobrzy kandydaci do leczenia opaską żołądkową.

Oczywiście – nawet świetny wynik odchudzania (np mniej o 60 kg) może zostać zrujnowany poprzez powikłania związane z przemieszczeniem się opaski lub jej zakażeniem. Wystąpienie powikłań (opis poniżej) jest niezależne od pacjenta i może wystąpić u każdego. To jest największa słabość tej metody i przyczyna zarzucenia jej stosowania.

Powikłania - co może pójść źle?

Każda operacja łączy się z pewnymi niebezpieczeństwami wystąpienia zdarzeń, które wolelibyśmy uniknąć. W przypadku leczenia otyłości opaską żołądkową są 2 typy tych niebezpieczeństw.
Pierwszy typ powikłań: związane z założeniem opaski, zdarzenia te występują bezpośrednio lub w ciągu dnia, tygodni po operacji. Może być to krwiak wokół portu, jego zakażenie, przemieszczenie się opaski. W wielu przypadkach te powikłania można wyleczyć np. za pomocą antybiotyku. Przy starannej technice operacyjnej częstość takich powikłań może być bardzo organiczona.

Rycina z pracy Stefan Kriwanek

Drugi typ to powikłania występujące po pewnym czasie funkcjonowania opaski. Może wówczas dojść do tzw. przemieszczenia się opaski (migracji). Zamiast być na górnej cześci żołądka – przemieszcza się ona na środek żołądka i blokuje zupełnie jego światło. W następstwie tego pokarm nie przedostaje się przez żołądek – zalega powyżej opaski. Nie przechodzi nawet płyn. Pacjent nie może pić, jeść, wymiotuje. Potrzebna jest pilna pomoc. Polega ona na usunięciu opaski (w trakcie ponownej operacji laparoskopowej).
Obok na rycinie pokazane jest schematycznie, jak przy ześlizgu opaski (przemieszczeniu, slippage) zmienia się kształt żołądka. Powyżej opaski powstaje powiększony zbiornik (dilated pouch), który nie może się opróżnić.

Czy i kiedy dojdzie do przemieszczenia się opaski (ześlizg) nie sposób przewidzieć. Nie znane są czynniki, które powodują to powikłanie. Metody zapobiegawcze (np.: obszywanie opaski ścianą żołądka) nie są skuteczne. Przemieszczenie się opaski może nastąpić tuż po operacji lub po kilku latach jej poprawnego działania. To i inne powikłania spowodowały, że zabieg zakładania opaski żołądkowej został praktycznie zarzucony. Wieloletnie obserwacje losów chorych z opaskami wykazały, że w wielu przypadkach opaska zachowuje się jak ciało obce i organizm nie chce jej tolerować.

Obok na wykresie czerwona linia (Lap band) obrazuje spadek popularności opaski z 35% do 6%, USA, lata 2011-2015

Jak się usuwa opaskę i co się później stanie?

Opaskę żołądkową usuwa się laparoskopowo. Czyli postępowanie jest takie same, jak przy zakładaniu opaski. Operacja ta jest bardziej skomplikowana. Opaska powoduje powstanie zrostów w swoim otoczeniu. Trzeba zwykle te zrosty poprzecinać. Samą opaskę się otwiera lub przecina, wysuwa z zza żołądka oraz wyjmuje z jamy brzusznej. Z osobnego cięcia usuwa się port z tkanki podskórnej.
Obok film pokazujący usuwanie przemieszczonej opaski. Bywa, że jest to trudny, długi i ryzykowny zabieg, który jednak musi być wykonany.

Po usunięciu opaski – praktycznie wszystko wraca do punktu wyjścia. Przeszkoda w żołądku zostaje usunięta. W miejscu po opasce na ścianie żołądka jest blizna, która jednak po tygodniach/miesiącach ulegnie rozciągnięciu. Wraca normalny sposób odżywiania – również nadmierny apetyt i brak uczucia sytości po posiłkach. Następuje wzrost wagi – zwykle do ponownej otyłości. Bardzo często pacjent zaczyna szukać ponownie sposobu zmniejszenia żołądka – poprzez jego mankietowe wycięcie lub .. ponowne założenie opaski.

Tutaj więcej informacji o leczeniu regulowaną opaską żołądkową opaskażołądkowa.pl

Moja opinia o leczeniu otyłości regulowaną opaską żołądkową

Opaskę proponuję pacjentom, którzy bardzo się starają leczyć otyłość dietą i ćwiczeniami, ale nie mogą uzyskać trwałego efektu. Jednocześnie nie wyrażają zgody na częściowe wycięcie żołądka.

Pacjent decydując się na leczenie musi zaakceptować, że jest około 40% ryzyko (powikłanie wystąpi u 4 osób na 10 operowanych), że opaska będzie musiała być z różnych przyczyn usunięta. Mogą być to powikłania po zabiegu, ale częściej przemieszczenie się (migracja) opaski po miesiącach lub latach. Dokładne dane, u ilu osób leczenie otyłości opaską żołądkową kończy się niepowodzeniem nie są znane. Generalna opinia na temat opaski jest obecnie zła i metoda ta przechodzi do historii. Nie zgadzam się z tak negatywną oceną. Ja nadal opaski zakładam a wyniki są często dobre lub bardzo dobre. Chudnięcie przy opasce może być jednak bardzo różne: od świetnego do bardzo słabego. Aktywnie dbający o swoje zdrowie schudną na pewno dużo więcej od osób biernych, oczekujących, że sam zabieg wszystko załatwi.

Koszty leczenia

Koszt założenia regulowanej opaski żołądkowej to 12.000 zł.

Podobnie, jak przy innych zabiegach niezbędna jest konsultacja anestezjologa (100 zł) oraz badania do zabiegu (RTG płuc, badania krwi, EKG). Badania będziesz mógł wykonać w szpitalu (koszt 300 zł) lub w miejscu zamieszkania (gdy przez NFZ – bezpłatnie).