Testy na Covid-19

Epidemia zakażeń SARS-CoV-2 lub stwierdzonej choroby COVID-19 się nasila. Dostępnych (lub nie) jest kilka testów diagnostycznych. Zebrałem podstawowe informacje na ich temat, bo wydaje się że brakuje takich prostych schematów.

Rozpoznanie zakażenia koronawirusem może opierać się na dwóch faktach. Pierwsze to badanie, czy w organizmie jest obecny wirus (nie takie to proste), a drugie – czy jest obecna reakcja obronna organizmu na wtargnięcie wirusa oraz jeżeli jest, to czy jest to reakcja na koronawirusa, a nie coś innego.
Test na Covid

PCR

Najlepszą metodą są testy wykrywające materiał genetyczny wirusa. PRC to badanie genetyczne wykrywające RNA (materiał genetyczny) wirusa SARS-Cov-2. Celem badania jest potwierdzenie lub wykluczenie obecności wirusa SARS-Cov-2 w organizmie. Badanie należy wykonać 1-2 dni po wystąpieniu objawów klinicznych lub 5-7 dni od kontaktu z osobą zarażoną.

Optymalnym czasem wykonania tego testu jest okres namnażania się wirusa w nabłonku górnych dróg oddechowych, który zwykle trwa do 10 dnia od wystąpienia objawów choroby. Po tym okresie czułość testów PCR obniża się, spadają po 14 dniu choroby poniżej wartości 5o proc (połowa przypadków zakażenia nie zostanie wykrytych).

Badanie jest dla tych, którzy mieli kontakt z osobą chorą, u których występują objawy charakterystyczne dla Covid-19.

Badanie diagnostyczne wykrywające, czy nabłonku górnych dróg oddechowych jest skomplikowane. Po pobraniu materiału (wymazu) dokonuje się wyodrębnienia materiału genetycznego, powielenia do w miliardy, który w takiej ilości – dzięki przyczepieniu świecącego znacznika – zaczyna być widoczny w urządzeniach diagnostycznych. Gdy poznanie wyniku jest możliwe już w trakcie badania a nie po jego zakończeniu – to wówczas określa się to jako technologię PCR z wykrywaniem sygnału w czasie rzeczywistym (real-time PCR, RT PCR).

Test antygenowy Covid-19

Szybki test wykrywa białko pochodzące z wnętrza wirusa (obce białko to „antygen” – cząstka traktowana przez organizm jako „obcy” – do zniszczenia).

Badanie polega na naniesieniu wymazu z gardła na przygotowany pasek, powleczony przeciwciałami reagującymi z antygenem wirusa Covid. Gdy taka reakcja antygen-przeciwciało zachodzi (a więc w próbce było białko wirusa, a więc jest zakażenie tym wirusem) charakterystycznie zmienia się zabarwienie testu.

Praktyczne zastosowanie testów antygenowych jest ograniczone do początkowego okresu zakażenia, gdy ilość wirusa w badanym wymazie jest najwyższa (typowo do 5 – 7 dni od początku objawów choroby). Większość testów antygenowych charakteryzuje się średnią czułością (czyli może część przypadków zakażenia nie zostać wykrytych) i wysoką swoistością (gdy wykryją coś, to jest to zwykle koronawirus). Dlatego zarówno wyniki ujemne, jak i dodatnie powinny być sprawdzone testem PCR.

Test umożliwia wykrycie i zróżnicowanie etapu zakażenia. Dla osób bez objawów lub tych, którzy pewne objawy mają, ale podejrzewają możliwość zakażania koronawirusem, a także pacjentom z dodatnim testem RT-PCR (genetycznym) w celu sprawdzenia fazy zakażenia.

Badanie przeciwciał

Organizm broni się przed zakażeniem wirusem m.in. wytwarzając przeciwciała – czyli aktywne na różne sposoby białka, które krążą we krwi. Przeciwciała walczące z wirusem mają specyficzną budowę. Na tej podstawie pogrupowano je do różnych grup – fachowo „klas”- białek obronnych – immunoglobulin (skrót Ig). Te, które nas interesują są w klasie G i M (IgG, IgM). Badanie polega na sprawdzeniu, czy ilość białek w danej klasie we krwi wzrosło ponad to, co jest normalnie. Oczywiście może być i tak, że te ilości tych immunoglobulin wzrosły z powodu zakażenia innym wirusem. I to jest słabość tej metody.

Testy jakościowe dają odpowiedź, czy coś jest lub tego nie ma. Np.: „są przeciwciała” lub „nie ma przeciwciał”. Testy ilościowe określają ilość białek czyli stężenie na objętość krwi.

Test kasetkowy

Jest to szybki, przesiewowy test jakościowy, który wykrywa obecność przeciwciał w klasie IgG i IgM. Aktualnie dostępne szybkie testy kasetkowe wykrywające przeciwciała nie powinny być stosowane zarówno w diagnostyce aktywnej choroby, jak i ocenie stanu uodpornienia. Testy te mogą nie wykryć zakażenia (niska czułość), a gdy coś wykryją – to nie wiadomo, czy jest to zakażenie koronawirusem (niska swoistość).

Testy serologiczne: dla tych, co przeszli już zakażenie koronawirusem

Przeciwciała anty SARS-CoV-2 IgG (ilościowo)

To badanie dla pacjentów, którzy przechorowali Covid-19 (ozdrowieńcy) i chcą poznać ilość wytworzonych przeciwciał w klasie IgG (przeciwciała neutralizujące). Pacjenci z wynikami równymi/ wyższymi niż 80AU/ml mogą być zakwalifikowani jako dawcy osocza w celu wspomagania terapii pacjentów chorych na Covid-19.

Przeciwciała anty SARS-CoV-2 IgG (ilościowo) i IgM (jakościowo)

Łączne badanie przeciwciał w klasie IgG i IgM jest dużo bardziej czułe i swoiste dla rozpoznania SARS-COV-2. Pozwala na postawienie rozpoznawania w okresie po zainfekowaniu, kiedy organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć innych przeciwciał.

No comments

You must be logged in to post a comment.